Quyền kháng nghị phúc thẩm của Viện KSND đã được pháp luật quy định và thực tiễn đã chứng minh, đó là quyền năng pháp lý quan trọng để Viện KSND thực hiện kiểm sát việc giải quyết các vụ, việc dân sự  đạt hiệu quả cao, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của ngành và góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo công bằng xã hội.

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kháng nghị phúc thẩm nói chung và kháng nghị phúc thẩm trong lĩnh vực dân sự nói riêng, Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong đã tăng cường công tác kiểm sát bản án, quyết định và chú trọng đến công tác kháng nghị phúc thẩm, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của khâu công tác này. Từ năm 2017 đến nay, Viện kiểm sát huyện Yên Phong đã kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm tổng số 09 vụ (năm 2017: 03 vụ; năm 2018: 01 vụ; năm 2019: 03 vụ ; tháng 01/2020 là 2 vụ). Tòa án đã xét xử 5 vụ, cả 5 vụ kháng nghị của Viện kiểm sát đều được chấp nận 100%. Hiện còn 04 vụ chưa xét xử.

Để đạt được kết quả nêu trên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kháng nghị phúc thẩm dân sự. Cụ thể như sau:

- Thứ nhất: Lãnh đạo đã quan tâm bố trí cán bộ phù hợp với yêu cầu của công tác kiểm sát giải quyết án dân sự; quán triệt để cán bộ, Kiểm sát viên nhận thức đúng và đầy đủ vị trí, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác kháng nghị phúc thẩm là nhằm khắc phục những vi phạm của bản án, quyết định sơ thẩm để bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh và thống nhất.

- Thứ hai: Thực hiện tốt công tác kiểm sát bản án, quyết định của Toà án trên cơ sở nắm chắc pháp luật về tố tụng và nội dung cũng như các dạng vi phạm làm căn cứ kháng nghị theo thẩm quyền. Việc phát hiện các vi phạm của bản án, quyết định sơ thẩm phải chính xác, kịp thời.

Đ/c Nguyễn Văn Lương - Viện trưởng Viện KSND huyện Yên Phong

- Thứ ba: Viện kiểm sát đã làm tốt công tác phối hợp với Tòa án trong việc chuyển bản án, quyết định, hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát theo đúng thời hạn quy định, bảo đảm các vi phạm đều được phát hiện và xử lý kịp thời. Ngoài ra, qua công tác kiểm sát bản án, quyết định, nếu phát hiện bản án, quyết định có vi phạm cần đóng dấu công văn đến và lưu giữ bản án, quyết định của Toà án gửi để làm căn cứ kháng nghị, tránh tình trạng Toà án sửa chữa, bổ sung bản án sau khi có kháng nghị dẫn đến vô hiệu hóa quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát.

- Thứ tư: Để kháng nghị có chất lượng tốt, thuyết phục đối với HĐXX, khi xây dựng quyết định kháng nghị, cần phải cô đọng, đầy đủ, súc tích và thực hiện theo đúng mẫu quy định. Lập luận phải vững chắc và việc viện dẫn căn cứ pháp luật phải chính xác, tránh tình trạng viện dẫn các căn cứ pháp luật không chính xác hoặc đã hết hiệu lực pháp luật. Kháng nghị phải đảm bảo tính có căn cứ và hợp pháp, nêu được những vi phạm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật tố tụng hoặc có sai lầm nghiêm trọng của Toà án trong việc áp dụng pháp luật nội dung. Nội dung kháng nghị phải phản ánh được nội dung vụ án, phân tích, làm rõ căn cứ kháng nghị đối với các bản án, quyết định sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng; quyết định của bản án hoặc quyết định sơ thẩm không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án hoặc có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật. Mặt khác, phải phân tích làm rõ vi phạm của bản án, quyết định sơ thẩm, đối chiếu với các quy định cụ thể của điều luật có liên quan và các văn bản hướng dẫn thực hiện.  Đối với vi phạm cụ thể, rõ ràng, nghiêm trọng thì phải kiên quyết kháng nghị và đảm bảo việc kháng nghị kịp thời, tránh tình trạng hết thời hạn kháng nghị mà vi phạm không được xử lý. Phải khắc phục triệt để tâm lý nể nang, do dự, sợ ảnh hưởng đến mối quan hệ với Toà án dẫn đến không thực hiện được thẩm quyền kháng nghị phúc thẩm, để các vi phạm tương tự của Toà án tiếp tục xảy ra.

- Thứ năm: Viện kiểm sát cấp sơ thẩm phải mở sổ theo dõi phát hiện vi phạm và lập phiếu kiểm sát bản án, quyết định sơ thẩm. Phiếu kiểm sát nêu rõ ý kiến đề xuất của Kiểm sát viên; ý kiến của lãnh đạo đơn vị. Trường hợp phát hiện bản án, quyết định của Tòa án có vi phạm nghiêm trọng nhưng đã hết thời hạn kháng nghị của cấp mình thì báo cáo ngay Viện kiểm sát cấp trên, đồng thời chuyển ngay hồ sơ kiểm sát cùng phiếu kiểm sát đã ghi nội dung vi phạm lên Viện kiểm sát cấp trên để nghiên cứu và thực hiện kháng nghị theo thẩm quyền.

- Thứ sáu: Cần phối hợp chặt chẽ và báo cáo kịp thời phòng nghiệp vụ (Phòng 9)- Viện kiểm sát tỉnh đối với các vụ án xét xử trái quan điểm của Viện kiểm sát cấp huyện để đảm bảo tính có căn cứ khi kháng nghị và việc bảo vệ kháng nghị của Viện kiểm sát tỉnh được thuận lợi, hạn chế thấp nhất việc kháng nghị không được chấp nhận.

Trong nhiều năm qua, Viện kiểm sát huyện Yên Phong đã thực hiện tổng thể các giải pháp nêu trên để nâng cao chất lượng kháng nghị phúc thẩm trong lĩnh vực dân sự. Thời gian tới, Viện KSND huyện Yên Phong sẽ tiếp tục áp dụng có hiệu quả các giải pháp nêu trên, đồng thời có những nghiên cứu để có thêm nhiều giải pháp nâng cao chất lượng công tác kháng nghị phúc thẩm trong lĩnh vực dân sự, góp phần thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ công tác năm 2020 của Viện KSND huyện Yên Phong.

Nguyễn Văn Lương - Viện trưởng Viện KSND huyện Yên Phong