Đang ngồi trong phòng nghiên cứu hồ sơ bỗng nghe văng vẳng tiếng hát ở phòng bên cạnh của một em chuyên viên mới vào ngành “ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ biết dành phần ai…”, chợt thấy sao giống mình ngày xưa thế. Cũng ở cái độ tuổi ngoài 20 mới chập chững bước vào ngành Kiểm sát, với tố chất của tuổi trẻ, yêu đời, yêu Ngành yêu nghề đến thế. Ngày đó ở cuộc thi văn nghệ chào mừng thành lập Ngành, cũng là lựa chọn bài hát đó, cũng là câu hát yêu thích nhất trong bài hát đó…

Giờ đây, trải qua nhiều năm gắn bó với ngành Kiểm sát, tình yêu đối với Ngành vẫn không hề thay đổi. Chỉ là đã được chứng kiến những bước ngoặt của Ngành, những thay đổi của luật pháp quy định chức năng nhiệm vụ của Ngành cũng thay đổi theo từng thời kỳ lịch sử, mới thấy ngành Kiểm sát - đúng là nghề “làm dâu trăm họ”. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà quyền con người được đề cao hơn bao giờ hết, thì người cán bộ Kiểm sát càng phải “thận trọng, khách quan” như lời Bác Hồ căn dặn. Có ở trong Ngành lâu, mới cảm nhận được rằng ngành Kiểm sát ngày càng được Đảng, Nhà nước, và nhân dân tin tưởng thì càng đòi hỏi gắn với đó là trọng trách nặng nề hơn. Viện kiểm sát là cơ quan “buộc tội”, nhưng vẫn phải bảo đảm việc “gỡ tội” cho người phạm tội. Viện kiểm sát vừa có trách nhiệm không được làm oan người vô tội, nhưng cũng lại phải có trách nhiệm không được bỏ lọt tội phạm. Buộc tội - gỡ tội, oan - lọt là những mặt đối lập nhau, làm thế nào để bảo đảm thực hiện được cả hai mặt đối lập đó - luôn là trăn trở của ngành Kiểm sát nói chung, của người cán bộ Kiểm sát nói riêng.

Nguyễn Thị Trang Liên - Phó Viện trưởng Viện KSND huyện Tiên Du

Nếu như người luật sư chỉ thực hiện một chức năng gỡ tội, thì người cán bộ Kiểm sát phải thực hiện đồng thời và song song hai chức năng đó là cả buộc tội, cả gỡ tội, cả chống oan cả chống lọt. Chỉ thế thôi cũng thấy ngành Kiểm sát vất vả, gian nan thế nào rồi. Hiện nay, một loạt các đạo luật về tư pháp đã có hiệu lực, quy định rất chặt chẽ quyền hạn cũng như trách nhiệm của Viện kiểm sát, buộc người cán bộ Kiểm sát phải thực sự nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công tác, bởi chỉ lơ là thiếu trách nhiệm một chút thôi là có thể dẫn đến oan - sai phải bồi thường, cao hơn, nặng hơn nữa thì có thể trở thành người phải gánh chịu trách nhiệm hình sự về tội xâm phạm hoạt động tư pháp.

Đồng nghiệp tôi đã có người tâm sự hay chuyển sang nghề luật sư có lẽ sẽ “nhẹ đầu” hơn, bởi chỉ thực hiện một chức năng gỡ tội họ sẽ dễ dàng nhận được sự đồng thuận của xã hội hơn, chứ để bảo đảm thực hiện được cả hai chức năng lại có vẻ như đối lập nhau thì khó khăn, vất vả lắm. Cũng có người thắc mắc với tôi là sao không chuyển sang lĩnh vực nghiên cứu sẽ nhẹ nhàng hơn là làm công tác thực tiễn, ít nhất cũng là bớt trách nhiệm nặng nề đi… Ngẫm đi ngẫm lại cũng không lý giải được là tại sao, chỉ biết là đã lựa chọn và xác định gắn bó, trung thành với sự lựa chọn đó nên không muốn thay đổi dù có vất vả hơn. Chắc tại tình yêu với nghề Kiểm sát đã ăn sâu vào máu thịt, nên dù có gian nan, vất vả, trách nhiệm nặng nề vẫn muốn là người cán bộ Kiểm sát, vẫn muốn đóng góp một phần nhỏ bé mang lại công bằng cho xã hội.

Sắp đến ngày thành lập Ngành Kiểm sát (26/7/1960 - 26/7/2018), anh chị em đồng nghiệp lại cùng nhau ôn lại truyền thống tự hào của Ngành, những bước ngoặt lịch sử, những thay đổi đi lên,… và chúng tôi lại truyền cho nhau ngọn lửa yêu thương, gắn bó đối với Ngành, động viên nhau cùng cố gắng nối tiếp truyền thống, giữ vững, làm tốt những trọng trách mà Đảng và nhân dân tin tưởng giao phó cho Ngành, cho từng người cán bộ Kiểm sát chúng tôi. Bỗng thấy lời một bài hát về Ngành sao mà đúng thế:

Vì bình yên cuộc sống,

Vì công lý cho đời.

Vì công bằng cán cân luật pháp,

Là niềm tin, là lẽ sống, 

Là còn đường chúng ta đi …” 
Nguyễn Thị Trang Liên - Viện KSND huyện Tiên Du