Ngày 26 Tết, khắp phố phường cờ hoa được trang hoàng rực rỡ, người người hối hả ngược xuôi sắm sửa để có một cái Tết ấm no. Tôi sách cặp ra xe để đến toà xét xử. Trên đường đi dọc hai bên vỉa hè, quất, đào, mai được người dân bày bán la liệt. Người lựa đào, người lựa quất rôm rả. Xe tôi chạy qua vườn đào của thôn Y Na, những cánh đào đang hé nở như đợi người đón về.  Tất cả đang náo nức đón mùa xuân mới với nhiều niềm vui. Vậy mà phiên toà cuối cùng của năm cũ hôm nay tôi tham gia xét xử lại là vụ án ly hôn. Họ là cặp vợ chồng trẻ mới chỉ có một con 5 tuổi. Theo như hai người trình bày ở cấp sơ thẩm thì mâu thuẫn vợ chồng không có gì lớn, chỉ là quan điểm sống không hợp nhau. Người vợ đứng nguyên đơn, còn người chồng là bị đơn. Toà cấp sơ thẩm xác minh nơi ở của hai vợ chồng được biết họ chưa từng đánh cãi chửi nhau, hàng xóm cũng không hiểu lý do gì họ ly hôn. Qua xác minh gia đình hai bên cũng ngạc nhiên khi thấy hai vợ chồng ly hôn. Hoà giải hai bên đều đồng ý ly hôn, lý do đưa ra là vợ chồng không hợp nhau. Toà cấp sơ thẩm đã xử cho họ ly hôn và giao con gái cho người vợ chăm sóc nuôi dưỡng. Người chồng kháng cáo đề nghị được nuôi con, lý do anh nêu ra chỉ là mong muốn được chăm sóc tốt nhất cho con. Trước khi vào phiên tòa, tôi có nói với đồng chí Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: “Anh ơi, hôm nay là phiên tòa cuối năm rồi, anh em mình cũng không phải vội vàng, cố gắng hòa giải cho vợ chồng họ về với nhau để đón cái tết đoàn viên anh nhé”. Đồng chí Thẩm phán cười nói “Anh đồng ý, anh cũng mong điều ấy lắm chứ. Người làm nghề như anh em mình chỉ mong hòa giải thành. Đó là niềm vui, niềm hạnh phúc em nhỉ”. Tôi mỉm cười gật đầu với anh. Phiên toà như bao phiên toà khác, xong phần thủ tục khai mạc là đến phần hoà giải. Vị Chủ tọa nhìn cặp vợ chồng trẻ hỏi một câu làm cả hai ngỡ ngàng: “phiên toà hôm nay kết thúc của năm cũ anh chị có điều gì cần nói với nhau không? Mặc dù anh chị không kháng cáo về quan hệ hôn nhân nhưng chúng tôi vẫn muốn cho anh chị có một cơ hội để nói với nhau tất cả những gì anh chị thấy tốt và xấu về nhau. Anh chị hãy thành thật với chính mình”. Vị Chủ tọa tiếp lời “Cho anh chị ly hôn thì đơn giản nhưng để anh chị hiểu nhau, về được với nhau để cùng chăm sóc con cái thì đối với chúng tôi thật là khó. Chị là nguyên đơn chị hãy nói lý do gì chị ly hôn anh”. Người vợ bắt đầu trình bày, chị như không phải trình bày với Hội đồng xét xử mà như đang nói với chồng mình. Chị kể những ngày mới yêu, mới lấy, bao tình cảm chan chứa dành cho nhau. Rồi anh chị có con với nhau, niềm vui hạnh phúc vỡ òa thế nào. Nhưng rất lâu rồi anh không còn nói lời yêu thương chị, anh mải mê với công việc mà quên mất sự tồn tại của mẹ con chị. Chị tủi thân. Những giọt nước mắt của chị rơi xuống. “Còn anh, anh hãy nói gì với chị ấy”. Người chồng nhìn vợ và anh nói lý do tại sao anh mải mê với công việc bởi lẽ từ khi có con ra đời kinh tế phải lo toan nhiều hơn, anh muốn con anh được sống một cuộc sống tốt nhất, anh lao vào làm việc để kiếm được thật nhiều tiền lo cho vợ con. Nhưng khi anh đi làm mỏi mệt về lại phải nghe chị than vãn, chị kêu ca, phàn nàn nên anh thấy mệt mỏi. Anh làm cũng chỉ vì chị, vì con. Chị ngước mắt nhìn sang phía anh. Ánh mắt chị như muốn hỏi tại sao anh không nói với chị. Vị Chủ tọa hỏi đại diện Viện kiểm sát có hỏi gì hai người họ không? Tôi hỏi “Anh kháng cáo muốn chăm sóc tốt nhất cho con vậy anh có muốn chăm sóc chị không?”. Người chồng trả lời “Tôi vẫn muốn chăm sóc cho cả hai mẹ con”. “Lý do tại sao anh đồng ý ly hôn chị?”  “Vì tôi nghĩ vợ tôi đã có người khác chăm sóc tốt hơn tôi cho cô ấy”. “Vậy giờ anh đã hiểu chị ấy chưa?, Anh còn muốn ly hôn chị ấy không?” Người chồng không trả lời tôi mà quay nhìn vợ nói “Em còn muốn để anh chăm sóc cho hai mẹ con không?”. Người vợ nghẹn ngào không nói chỉ gật đầu. Vị Chủ tọa tiếp lời “Anh chị đã hiểu nhau chưa, chị có muốn rút đơn khởi kiện và anh có muốn rút đơn kháng cáo không?”. Cả hai cùng nhìn nhau và cùng nói chúng tôi xin rút. Đại diện cho Viện kiểm sát tham gia phiên tòa, Tôi đã phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử đình chỉ giải quyết vụ án và hủy bản án sơ thẩm. Sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử đã  tuyên quyết định đình chỉ giải quyết vụ án và hủy bản án sơ thẩm, bế mạc phiên tòa. Ra khỏi phòng xử án, khuôn mặt ai cũng rạng ngời hạnh phúc. Đồng chí Thẩm phán bảo tôi “đúng như ý nguyện của cô nhé”. Tôi liền bảo “Ý nguyện của tất cả mọi người mà anh”. Trên đường về, tôi nhìn thấy đôi vợ chồng trẻ đang cùng con gái 5 tuổi dựng xe bước xuống vườn đào. Tôi dừng xe, nhìn theo và thấy gia đình họ đang lựa cành đào đẹp nhất để đem mùa xuân về, mùa xuân của đoàn viên. 

Nguyễn Thị Thu Trang - Phòng 9, Viện KSND tỉnh Bắc Ninh