Ma túy – Cái chết trắng, hiểm họa đối với mọi gia đình và xã hội

Trong đời sống xã hội hiện đại, bên cạnh những tiến bộ vượt bậc về kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ vẫn tồn tại những bóng ma len lỏi, gặm nhấm sự bình yên và hạnh phúc của con người. Nổi cộm nhất, nguy hiểm nhất và gây ám ảnh nhất chính là ma túy, hay còn được ví như “cái chết trắng”. Đi đôi với sự phát triển của xã hội, công nghệ thì tệ nạn ma túy ngày càng phát triển với nhiều phương thức, thủ đoạn, cách thức thực hiện hành vi, nhiều loại ma túy mới ra đời, tồn tại dưới nhiều hình thức tinh vi. Đây không chỉ là vấn đề an ninh trật tự, mà đã trở thành mối đe dọa trực tiếp, rình rập phá hủy nền tảng cơ bản và thiêng liêng nhất của mỗi người: mái ấm gia đình – tế bào phát triển của xã hội. Trước tình hình đó, nhà nước ta đã tăng cường triển khai nhiều biện pháp từ hành chính đến hình sự nhằm tăng cường xử lý các hành vi liên quan đến ma túy. Mới đây nhất, Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 59/2024/QH15, luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đã tăng hình phạt đối với các tội liên quan đến ma túy (từ Điều 247 đến Điều 259 Bộ luật Hình sự). Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2015 còn bổ sung thêm một tội danh mới là tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” quy định tại Đều 256a, quy định 04 trường hợp sẽ bị xử lý hình sự thay vì chỉ xử lý hành chính như trước đây, gồm: Đang trong thời gian cai nghiện hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế. Người đang được đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc đang tham gia chương trình điều trị nghiện bằng thuốc methadone, buprenorphine... (thuốc thay thế opioid) mà vẫn sử dụng trái phép chất ma túy: Sử dụng ma túy trong thời gian quản lý sau cai nghiện; Sử dụng ma túy trong vòng 2 năm sau khi kết thúc quản lý sau cai nghiện; Sử dụng ma túy trong vòng 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện hoặc điều trị nghiện. Điều này thể hiện sự quyết liệt, cương quyết của Đảng, Nhà nước ta trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy.

Ảnh minh họa: Ma túy Heroine

Mới đây nhất, tại Viện KSND khu vực A xảy ra một vụ án tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dẫn đến chết người. Nội dung vụ việc là các đối tượng cùng góp tiền để mua ma túy, dụng cụ để cùng nhau sử dụng ma túy. Sau khi cùng nhau sử dụng ma túy, một trong 03 đối tượng đã bị “sốc thuốc” dẫn đến tử vong. Theo kết luận giám định của Viện khoa học hình sự Bộ Công an thì nguyên nhân chết của đối tượng trên là do sử dụng ma túy. Những cái chết như thế này xảy ra từ trước đến nay không hề ít, ai cũng biết sử dụng ma túy mang lại tác hại to lớn, không chỉ hủy hoại con người về thể xác, mà còn hủy hoại đối với mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, tình cảm, đạo đức…. Khi một thành viên trong gia đình sa chân vào con đường nghiện ngập, mọi thứ nhanh chóng đảo lộn. Người nghiện mất đi khả năng kiểm soát bản thân, mất dần lý trí và nhân cách. Sức khỏe suy kiệt, thể xác tiều tụy, họ trở thành những cái bóng vật vờ, chỉ sống với một mục đích duy nhất là thỏa mãn cơn nghiện. Mọi giá trị đạo đức, tình thân, trách nhiệm đều bị lu mờ trước sự cám dỗ của chất gây nghiện.

Tôi đã từng tiếp xúc với rất nhiều “con nghiện” trong công việc cũng như trong đời sống hàng ngày, từng hỏi rất nhiều bị can, bị cáo trong các vụ án mà tôi tham gia kiểm sát điều tra, truy tố, xét xử rằng: “Anh có biết tác hại của ma túy không? Anh đã thử cai nghiện chưa?”. Những câu trả lời tôi nhận được thật sự đau lòng và bản thân tôi cảm thấy “sợ”: “Tôi biết ma túy có hại như thế nào chứ, tôi cũng đã từng thử cai nghiện rồi, nhưng không cai được, nó châm chích, nó kinh khủng lắm cán bộ ạ”. Và thực tế thì tỷ lệ tái nghiện sau cai nghiện hiện nay ngày càng cao càng thể hiện sự nguy hiểm của ma túy đối với đời sống con người và xã hội. Hơn nữa, tỷ lệ người phạm tội liên quan đến ma túy đang ngày càng trẻ hóa, len lỏi ngày càng sâu đến giới trẻ, những mầm non tương lai - “ma túy học đường”, nơi mà đáng lẽ ra mỗi chúng ta khi gửi gắm con em mình ở đó sẽ nhận được sự đảm bảo nhất nhưng nay sự xuất hiện của nó đã làm cho chúng ta thực sự lo lắng, bất an nhất. Đây là điều cảnh tỉnh cho chính chúng ta, nếu chúng ta không bắt đầu bằng ý thức của bản thân, bằng sự nỗ lực cùng với chính quyền ngăn chặn, đẩy lùi từng bước loại trừ tệ nạn ma túy trong cộng đồng thì không chừng một ngày nào đó ma túy cũng sẽ đến ngay trước cổng gia đình chúng ta, thật chí bằng một con đường nào đó nó có thể đã và đang xâm nhập vào từng người thân trong gia đình chúng ta.

Ảnh minh họa: Ma túy Methamphetamine (Đá, ngựa)

Mỗi hành động hay, mỗi tấm gương tốt, mỗi điều tích cực sẽ tác động đến tương lai của chúng ta. Để bảo vệ hạnh phúc của chính mình và những người thân yêu, mỗi chúng ta cần nâng cao nhận thức, tuyệt đối tránh xa ma túy, thường xuyên quan tâm, giáo dục con cái về tác hại của tệ nạn này. Tôi tin tưởng rằng, với nỗ lực của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và cả hệ thống chính trị, với tinh thần quyết tâm cao, chúng ta sẽ chung tay đẩy lùi ma túy - “cái chết trắng”, hướng tới xây dựng cộng đồng lành mạnh, “không ma túy” và một tương lai tốt đẹp hơn.

Đặng Thị Kim Phụng - Phòng 1